Çocukta Sanat Eğitiminin Önemi

Çocukta Sanat Eğitiminin Önemi

Prof. Dr. Ahmet ATAN

Resim yapmak çocuk için bir oyundur.

Gerçekte birçok şey çocuk için oyundur.

Oyunlar da çocuklar içindir. Çocuk sanat yapmak için resim yapmaz.

Çocuğun bu oyunda ortaya koyduğu şey onun duygu ve düşünce hayatıyla ilgili
resimlerdir. Çocuğun aklı yürütme, heyecanlanma, sevinç ve tedirginlikleriyle bir iç dünyası vardır. Ortak anlatım aracı olan dil ile kendini anlatamayan çocuk sanat dili ile kendini anlatabilir Çocuk konuşarak ifade edemediklerini resim yoluyla ifade edebilir.. Çocuk resimleri sanatsal bir etkinlik olsa da kesinlikle “çocuk sanatı” ya da “sanat” olarak isimlendirilemez. Ancak çocuk resimlerine bakan sanat eğitimcileri sanatsal mantıkla değerlendirebilir. O da yetişkin mantığı ile değil, çocuğun yapmak istedikleri ile çocuk spontaneizmini inceler. Sanat eğitiminin önemi, eğitimbilimi boyutlarında değerlendirildiğinde, çocuğa kendini anlatacağı bir dil, bir anlatım yolu kazandırmasında temellenir.

Çocuk resimleri, çocuğun ruh ve beden gelişiminde dikkat çeken bir uygulama alanıdır. Çocuk resimleri, çocuğun gerçek dünya ile çocukça bakışın kurduğu iletişim göstergesidir. Çocuk resim yaparak duygusal, algısal, gelişmeye yol bulur. Soyut düşünmeden gelen yolu çizgi renk ve leke ile somutlaştırır. Bu yolla çocuk kendine ait bilinmezlerin ipuçlarını yakalamaya başlar. Kendini, yapmış olduğu resimlerle keşfe başlar. Çünkü çocuk resimlerinin temelinde baskısız ruh açılımı vardır.

         Çocukta sanat eğitimi, önemli ve önemsenmesi gereken bir alan olarak kaşımıza çıkar. Sanatın çıkış noktası insan ruhu olduğu için bu alan; çocuk bilinmezlerinin bilinmesine ortam hazırlar. Sanat, Özellikle çocukların hayal gücünü yansıtır. Onların özgüven kazanmasına neden olur. Özgürlük ve özgünlük bağlamında isabetli kararlar almalarına yardımcı olur. Sadece bu nedenlerden dolayı çocukta sanat eğitiminin önemi büyüktür.

         Çocuk sanat eğitimi, eğitimle ilgili işlevleriyle örgün ve yaygın eğitimin uygulama alanına girer. Öğretimin ilki, anaokulu ve ilköğretimde başlar. Bu nedenle bu süreçlerde sanat eğitimi önemlidir. Anaokulu ve İlköğretim sürecinde sanat eğitiminden geçen çocuk bireyler için, kişilik gelişimi önemli olgulardır. Çocuk bireylerde özgüvenin sağlanması, hayatın hangi alanı olursa olsun tasarım gücünün geliştirilmesi sanat eğitiminin başlıca amaçlarındandır.

Eğitimin bir amacı da bireysel (duygusal) zekânın işlenerek en yararlı hale getirilmesidir. Sanat eğitimi ile bireysel (duygusal) zekânın, bilimsel tutarlılık ve sezgisel yaratıcı bütünlük içerisinde somutlaştığı bir alandır. Çocuk, zekâsı ve sezgileriyle yaşadığı için zaten spontane bir yapıdadır. Onları anlamak için çaba gerekir. Bu nedenle çocuğun bireysel istek ve beklentilerin sınır tanımazlığı, çok yönlü düşünebilmeyi, sanat eğitiminde de demokratlaşmayı gerektirdiği kadar özgürlüğü ve özgünlüğü de gerektirir.

Sanat eğitimi alanındaki yeni yönelimler bu alanın kapsamını genişletmiştir. Eğitimin temel bir alanı olarak sanat eğitimi, çocuk gereksinimlerine dayanır. Sanat eğitimi kendini amaçlarına dayalı bir öğretim alanı olduğu gibi, çocuğun yaratıcılığını geliştiren, çocuğa kendini ifade etme ve çevresini tanıma olanağı veren etkili bir eğitim aracıdır. Sanat eğitimbiliminin ışığında, çağın gereksinimlerine göre her aşamada yeniden güncellenmesi gerekir.

         Çocuklar; sanat eğitimi yoluyla kazandıkları bilgi ve becerileri uygulayabilme, karar verebilme, sorumluluk alabilme, iletişim kurabilme, ekip halinde çalışabilme gibi yeterlikler elde ederler. Çocukların bu amaçlara uygun yetiştirilmesinde; sahip olduğu serbestlik avantajı ile sanat eğitimi, önemle dikkate alınması gereken bir alan olarak karşımıza çıkar. Çocuğu öğrenme sürecinde etkili kılan, “yaparak ve yaşayarak” öğrenmesine imkân sağlayan, kendi kişiliğini bulmasına ve yaratıcı, üretken bir birey olmasına, başkalarıyla olumlu sosyal etkileşim kurmasına, kısaca tüm yönleriyle gelişmesine sanat eğitimi önemli oranda katkıda bulunur.

         Çocukta sanat eğitimi, onların aynı zamanda psikolojik gereksinmelerinin gereğidir. Çocuğun kendisini tanıması, tanıtması ve dönüt alarak kendini değerlendirmesinde, bu sanat eğitimi süreçleri önemli rol oynar.

         Çocuk ile anne ve baba, arkadaş iletişimi her şeyden önce sanat eğitimi ile bilgilendirmeyi temel alan çok amaçlı bir eğitimdir. Çocuk her eğitim ve öğretim düzeyinde, her zaman istekli olmayabilir. Ancak, bir oyun havasında geçen sanat eğitiminde isteksizlik diye bir sorun yaşanmaz.

         İyi bir sanat eğitimcisi olmak, iyi bir sanat öğrencisi olmaktan geçer. Bu görüşten yola çıkıldığı takdirde, sanat öğrencilerini, hedeflenen düzeye eriştirebilmek için, özgür ve özgün çağrışımlara düşünsel yönden açık eser vermeye yönlendirmek gereği vardır. Çünkü bu tür bir eğitim sürecinde, araştırma, bulma, uygulama, sınama, yargılama, hüküm çıkarma, eleştirme ve sonuçlandırma gibi etkenler, özgürlük ve özgünlük bağlamında nitelik belirleyici unsurlardır.

SONUÇ VE ÖNERİ:

• Çocuk sanat eğitimi, eğitimin diğer süreçleri kadar önemlidir.

• Sanat eğitiminde ders dışı etkinliklerin olumlu sonuçları vardır.

• Sanat eğitiminin gerekliliği kabul edilerek, bu doğrultuda programlar planlanmalıdır.

• Sanat eğitimcileri ve çocukların, sıcak diyalogları, sanat eğitiminin amacına ulaşmasına olumlu katkıda bulunmaktadır.

• Sanatın zarafeti ve incelikleriyle buluşturmadan; çocuğun hoşgörülü, sabırlı ve zarif kılabilmenin mümkün olmadığını kabul etmek gerekir

• Resim eğitimi diğer bütün sanat dallarının eğitimi gibi duyarlıkların eğitimidir.

• Duyarlıkları eğitilen çocuk, dünyaya da bu duyarlıklardan bakar ve onu, insana yakışır oluşumlarla gerçeklere taşır.

• Sanat eğitimi ile çocuk kısa zaman içerisinde hızlı bir biçimde, “gözle düşünme” yetisi kazanır.