Fransa’da Ermeni Diasporası Ve Faaliyetleri, Türk-Ermeni İlişkilerine Etkisi

FRANSA’DA ERMENİ DİASPORASI VE FAALİYETLERİ, TÜRK-ERMENİ İLİŞKİLERİNE ETKİSİ

Association Esprit, Société et Rencontre (Vizyon, Toplum ve Buluşma Derneği)

2 Rue Ernest Munch 67000 Strasbourg

Sorumlular: Kenan Sen, Yaşar Demir E-mail : Bu e-posta adresini spambotlara karşı korumak için JavaScript desteğini açmalısınız

Bu e-posta adresini spambotlara karşı korumak için JavaScript desteğini açmalısınız   Tel: 0033664720933  Tel: 0033665662207

Yasar Demir, Kenan Şen, Salih Babayiğit.

Çalışanların görevleri  ve bağlı bulundukları birimler:

Yasar Demir: Doktora son sınıf öğrencisi, Marc Bloch üniversitesi, Avrupa medeniyetleri bölümü.

Kenan Şen: Mastır son sınıf öğrencisi, Robert Schuman üniversitesi, Hukuk, bölümü,

Salih Babayiğit: Doktora birinci sınıf öğrencisi, Marc Bloch üniversitesi, Avrupa medeniyetleri bölümü.

Yirminci asrın sonlarına doğru Türk-Ermeni ilişkileri değişik bir boyut kazanarak, sosyal ve siyasal alanda gerilimlere, özellikle Ermeni tarafının sözde soykırım suçlamasıyla bozulmalara sahne olmaktadır.

Birinci Dünya savaşında meydana gelen tehcir meselesini Ermeniler kuşaktan kuşağa aktararak, soykırım suçlamasını da genç nesillerinin beyinlerine kazıyarak siyasi ve politik bir malzeme olarak kullanmışlar ve bu sayede acılara uğrama olgusuna sarılarak gittikleri ülkede var olma mücadelesinde kullanmışlardır. Bilindiği gibi, Ermenilerin göç ettikleri ve yoğun olarak yaşadığı ülkelerden biri de Fransa’dır. Türk-Fransız ilişkileri de bu çatışmadan ve gerilimden nasibini almaktadır. Ermeni diasporasının güçlü ve köklü olduğu Fransa'nın da bu politik yönlendirmeden etkilenerek Türkiye’ye karşı tutum aldığı özellikle Avrupa Birliği süreci içersinde görülmektedir.

Ermeni diasporası son on yılda basında sıkça etkisini göstermeye başlamıştır. 1976’da kurulan Ermeni Diasporası Araştırma Merkezi (CRDA), FICEP ( forum des instituts étranger à Paris) öne çıkan kurumlar arasındadır. Özellikle CRDA bu anlamda dökümantasyon, enformasyon merkezi konumunda olarak, Türkiye’deki Ermeni tarihi ile ilgili çalışmaları yürütmektedir. Soykırım yalanının dünyaya duyurulması, tanıtılması ve Fransız kamuoyunun etkilenmesinin sağlanması başlıca öncelikleri arasında yer aldığı ortadadır. Nitekim özellikle Ermeni yalanlarının kullanılarak yayınlarında ciddi bir artış olmuş, bir takım Fransız entelektüeller de bu konularda Türkiye’yi suçlayan, dramatize edilerek ve de abartılarak olayların yansıtıldığı yayınlar kaleme almışlardır. Yazılarda Türkiye-Nazi Almanyası ile ilgili bağlantılar kurulması ve bunun ispatlanmaya çalışılması dikkat çekicidir. Bu anlamda Türkiye’de soykırıma sempati ile yaklaşanların Almanları suçlama zırhını kullanmaları ortaya konduğu vakit, bu benzerlik araştırılması ve incelenmesi gereken bir başka husus olarak ortaya çıkmaktadır.

Diaspora çok disiplinli bir şekilde çalışmaktadır. Hemen hemen her hafta kültürel faaliyet adı altında toplantılar, seminerler, konferanslar, konserler organize etmekte ve soykırım yalanını Ermenilere ve Fransızlara anlatarak bu fikrin canlı kalmasına uğraşmaktadır. Diaspora bu aktivitelerinde çok çeşitli milletlere sahip unsurları kullanmakta, bu milletlere mensup entelektüel, yazar ve üniversite mensupları konuşturularak yalanın adeta uluslararası kabul gören bir durum olduğu izlenimini vermeğe çalışmaktadır..

Diaspora bir yandan bilim ve sanat camiasını kullanarak faaliyet gösterirken, bir yandan da CCAF cemiyeti tarafından politik alanda aktif olmaktadır. Özellikle ülke parlamentolarında sözde soykırımı kabul ettirme ve kabul edilecek ifadelerin hazırlanması işlerini yürütmektedir. Ancak bu çalışmaları yaparken yalnız değildir. Bir kısım Yahudi cemaatinin de desteğini alarak, soykırıma uğrayan Yahudiler ile dayanışma ve işbirliği içersinde hareket edildiği sıkça vurgulanmaktadır. Bernard Henri Lévy gibi Fransız kamuoyunda entelektüel olarak tanınan kimseler desteklerini esirgememektedirler. Konferans ve seminerlerinde İsrail’in Türkiye ile tüm alanlarda işbirliğini kesmesini isteyerek sözde soykırım yalanını kabul ettirmeye çalışmaktadırlar.

Bütün bunlara karşı Türkiye tarafından iddiaları çürüten kuşkusuz yayınlar, belgeler ortaya çıkartılmaktadır. Özellikle yabancı dillere çevrilen Dışişlerinin yayınları birer cevap mahiyetindedir. Ancak özellikle Fransız arşivlerinde akademik bir araştırma yapılmaması, diasporanın tüm unsurları ve aktiviteleriyle iyice tanınmaması bu alanda büyük bir eksiklik olarak ortadadır.

Araştırma grubumuz, bir zamanlar Osmanlı tebaası olan Ermenilerin Fransa’ya gelişinden günümüze kadar olan süreç içersindeki varlıklarını araştırma ve inceleme sonucunda diasporanın dayandığı temel argümanları ortaya koymayı hedeflemektedir. Bunun yanı sıra Ermeni kurumları ve faaliyetleri, Fransa’daki ağırlıkları bir araştırmacı hassasiyeti içersinde objektiflik kriteri esas alınarak ortaya koyulacaktır. Elde edilen bilgiler Türkiye'nin diasporanın haksız tazyikine karşı doğru, isabetli ve hakkaniyetli stratejiler geliştirerek karşı durmasına yardımcı olacaktır.

Proje yukarda belirtilen duruma akademik çerçevede incelemeyi, Fransa Ermeni diasporasının varlığını ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu hedef yirmirinci asırda Türk dış politikasının en zor meselelerinden biri olacak gibi görünen Ermeni meselesinin araştırılması,  daha iyi ve isabetli kararların alınmasına katkıda bulunacaktır. Bu alandaki çalışmaların eksikliği ortadadır. Çalışmamız bu boşluğun kapanmasına yönelik yapılacak çalışmaları cesaretlendirecektir. Tek taraflı yapılan çoğu diasporanın propagandası mahiyetindeki bir takım sözde ilmi çalışmaların sorgulanmasına, bunların gerek Avrupa kamuoyu gerekse Türk kamuoyunda geçerliliklerinin değerlendirilmesini sağlayacaktır. Bu sayede konu ile ilgili kimselerin daha objektif analizler yapmalarını sağlayacaktır. Bunun yanı sıra ortaya koyulacak belgelere dayalı analizlerle, politika-bilim ilişkisinin halkların bir arada yaşama arzularını nasıl törpülediği ve azınlık bir grubun çıkarlarını koruma uğruna büyük kitlelerin hayatlarına nasıl zarar verdikleri gösterilecektir.bu meyanda çatışma ve gerilimden beslenen bir takım odakların oyunlarının anlaşılmasına katkıda bulunulacaktır.

v     Tehcir sonrası Ermenilerin Fransa’ya göçü ve yerleşmeleri. 1915 göç dalgası ve Lozan’dan sonra Fransa’ya gelen Ermeniler.

v     Sosyal ve siyasal alanda örgütlenmeleri

v     Ekonomi alanında örgütlenmeleri ve Fransız toplumu ile olan münasebetleri, Fransa’nın Ermenilere yönelik yaklaşımı.

v     Ermeni kuruluşları ve Fransız politik hayatına etkileri,

v     Diasporanın oluşması ve faaliyetleri

v     Diasporanın Türk düşmanlığı ve soykırım iddiası

v     Ermeni iddialarının Fransa’da yankıları ve Türkiye-Fransa münasebetlerine etkisi.

PROJENİN SÜRESİ

(Başlangıç ve Bitiş Tarihi)

Archive Chateau de Vincennes, Quai d’Orsay, Archives diplomatiques de Nantes, Marsilya, Lyon, Paris vilayet arşivleri ve buna bağlı olarak Ermeni kuruluşlarının bağlı bulundukları şehirlerdeki arşivler

Ermeni kuruluşları ile kurulacak irtibat sonucu elde edilecek olan basılı ve görsel kaynaklar. Diaspora tarafından desteklenen ve finanse edilen eserler, gazeteler, bültenler vs..

Ermeni derneklerince propaganda mahiyetinde düzenlenen seminer ve konferanslara ait dökümanlar.

Ermeni toplumun önde gelenleri ile yapılacak röportajlar, görüşmeler.

v     Fransız arşivlerine araştırma başvurusunun yapılması

v     Konu ile ilgili basılı kaynakların toplanması ve değerlendirilmesi.

v     Eldeki veriler ışığında hedef Ermeni örgütlerinin tespiti ve irtibata geçilmesi.

v     Arşivde araştırma yapılması.

v     Görüşmelerde ve Ermeni kurumları ile kurulan irtibat sonucu elde edilen verilerin değerlendirilmesi

v     Bilgilerin tasnifi

v     Yazıma başlanması

v     Yazılanların kontrolü ve değerlendirilmesi

v     Dil ve sayfa düzenlemesini yapılması

v     Projenin sunumu

Projede Ermenilerin ilk olarak Fransa’ya gelişleri incelenecek ve göçlerini sunarken kronolojik metot takibedilecektir. Ermeni göçü ve Fransa’ya yerleşmeleri incelendikten sonra arşiv araştırmasına geçilecektir. Sonraki aşamada konusal olarak Ermeni diasporasının oluşması, çalışmaları, Ermeni dernekleri, örgütleri ve çalışmaları incelenecektir. Diasporanın önde gelen kişilerinin açıklamaları ve röportajlar çalışmaya konu edilecektir. Son olarak Ermeni diasporasının bu faaliyetlerinin Türk-Ermeni ilişkilerine etkisi, sonuçları ve Fransa’daki Türk varlığına olan etkisi, diasporanın Türklere tutumu projenin çalışma etaplarını oluşturacaktır.